Ngoạn cảnh trên vịnh Hạ Long bằng du thuyền Emeraude sẽ đem lại một trải nghiệm du lịch theo phong cách cổ điển, chìm đắm trong không gian mang đậm dấu ấn lịch sử huy hoàng của chính con thuyền này.

Tấm bưu thiếp

Năm 1999, nhà doanh nhân trẻ người Pháp – Eric Merlin người thường có thói quen lùng sục trong khu chợ St.Ouen tại Paris, để thoả sở thích sưu tầm những món đồ cổ từ Việt Nam và Đông Dương. Vào một ngày, anh ta tìm thấy ba tấm bưu thiếp, được lưu hành vào năm 1916, 1917 và 1919. Hai trong số đó có hình ảnh chiếc tàu hơi nước với bối cảnh phía sau là Vịnh Hạ Long. Tấm bưu thiếp thứ ba lại có bối cảnh là cảng Hải Phòng. Qua kính lúp phóng to, có thể thấy được tên “Emeraude” trên thân của một chiếc tàu.

Kể từ đó, Eric đã luôn lưu giữ những tấm bưu thiếp trong ngăn bàn làm việc của mình ở Paris, và thỉnh thoảng khoe chúng với bạn bè. Anh ấy đã luôn khao khát có thể tìm thấy những chiếc du thuyền cổ này. Tuy nhiên, khi khả năng tìm thấy chúng ngày càng vô vọng, Eric bắt đầu ấp ủ ước muốn tự xây dựng một chiếc du thuyền hơi nước máy chèo, và cho nó được vận hành nó trên Vịnh Hạ Long. Điều này không những có thể tái hiện lại một hình ảnh du thuyền cổ kính thân thương, mà còn gợi lại một thời đại lịch sử huy hoàng.

Vào tháng 1 năm 2003, với những tấm bưu thiếp là manh mối duy nhất, Eric, cùng đội ngũ của mình, đã bắt tay vào xây dựng con thuyền Emeraude.

Quá trình tìm kiếm

Theo một câu lạc bộ sưu tầm tem Úc, những chiếc thuyền cổ này từng là thuyền vận chuyển hàng hoá – thư phẩm từ vương quốc Anh sang nước Pháp. Tuy nhiên Bảo Tàng Hàng Hải Anh Quốc đã phản bác nhận định này.

Không lâu sau đó, khi những tài liệu lịch sử Đông Dương được tìm thấy trong kho lưu trữ tại Aix en Provence ở miền Nam nước Pháp, một nhà giáo đã được thuê để nghiên cứu chúng. Theo đó, chiếc du thuyền Emeraude trong quá khứ thuộc quản lý của công ty SACRIC – chuyên các phương tiện đường thuỷ, tổng quản là ông Paul Roque.

Tiếp đó, họ tra cứu thấy tổng cộng 1.220 liên hệ của dòng họ Roques tìm thấy trên cuốn Danh Bạ Điện Thoại Pháp và đã gửi cho tất cả một lá thư, kèm bản sao của tấm bưu thiếp có hình con tàu Emeraude cùng lời nhắn: “Có phải ngài Roque chúng tôi đang tìm kiếm không?”. Một thời gian ngắn sau đó, đã có một cuộc gọi đến: “Tôi chính là cháu trai của ngài Paul Roque.”

Eric đã lập tức đến Paris tìm gặp người đàn ông này. Ngay giữa căn hộ nhỏ của gia đình Roque, là mô hình của chiếc tàu Emeraude cổ cỡ lớn. Ngoài ra, rải rác trong căn hộ, còn có mô hình tàu Trung Hoa, một số được làm bằng bạc kích thước lớn nhỏ khách nhau, và các bộ đồng phục thuỷ thủ cổ hơn 100 năm tuổi.

Anh em nhà Roque

Qua lời kể của người cháu, ngài Paul Roque, cha đẻ của chiếc du thuyền Emeraude, thuộc thế hệ thứ hai trong dòng họ chuyển đến Đông Dương sinh sống. Ông có ba người anh em: Victor, Xavier và Henri – họ đã bắt đầu đến Bordeaux vào năm 1858. Tất cả họ đều thích phiêu lưu.

Sau điểm dừng ở Manila, họ chuyển đến Hong Kong với danh nghĩa là nhà cung cấp cho quân đội Pháp. Năm 1860, khi quân đội của Đô đốc Rigault de Genouilly chiếm được Sài Gòn, họ đã theo vào thành phố này. Lợi dụng bối cảnh đó, họ trở thành nhà cung cấp đường, thuốc phiện, gỗ, các công trình công cộng, tàu hơi nước…và vô số hàng hóa, tiện ích khác.

Khi đã trở nên giàu có, họ bắt đầu bị cướp biển Trung Hoa dòm ngó. Vào năm 1890, quân đội do tướng Lưu Kỳ cầm đầu đã bắt cóc và tra tấn hai trong số ba anh em họ Roque. Người anh Victor đã quyết định bán đi tài sản và chiến lợi phẩm của mình để chuộc lại anh em của mình. Vào năm ông 61 tuổi, Victor buộc phải trở về Pháp vì gần như phá sản và sức khoẻ cạn kiệt.

Sau đó, hai người em là Henry và Paul thừa kế lại quyền lãnh đạo đội thuyền. Họ tập trung phát triển kinh doanh ở địa bàn phía Bắc, cụ thể là Hải Phòng và vịnh Hạ Long.

Cùng nhau, họ đã lên ý tưởng xây dựng một hạm đội nhỏ gồm năm du thuyền chạy bằng “bánh lái máy chèo”, với năng suất gấp đôi so với tàu vận chuyển hàng và du thuyền bình thường, mang tên: Rubis, Perle, Saphir, Onyx và Emeraude.

Anh em nhà Roques tiếp tục đầu tư mạnh vào những chiếc du thuyền của mình. Cuối cùng họ nhận ra rằng thị trường vịnh Hạ Long tồn tại phân khúc khách hàng cao cấp rất tiềm năng, như Eric đã nhận định một thế kỉ sau đó.

Từ đó, họ chú trọng lắp đặt hệ thống đèn điện, thông gió và tủ lạnh trên mọi du thuyền và trang bị phòng tối để rửa ảnh cho các nhiếp ảnh gia có hứng thú với phong cảnh nơi đây. Với sự trang bị kỹ lưỡng, con thuyền Emeraude bắt đầu căng buồm đi vào hoạt động.

Năm 1921, Paul Roque tiên phong trở về Paris, và những người cuối cùng của dòng họ Roque cũng rời khỏi Châu Á trong 60 năm sau đó, nhưng chiếc Emeraude vẫn tiếp tục được vận hành. Vài năm sau đó, trong tối ngày 16 tháng 3 năm 1937, trên đường di chuyển về Hải Phòng, con thuyền Emeraude đã bị va chạm vào một tảng đá ngầm, gây nên một lỗ hỏng lớn trên vỏ tàu và con tàu đã nhanh chóng bị chìm.

Theo báo cáo của cảnh sát, tất cả hành khách và nhân viên trên tàu đều sống sót, nhưng chiếc du thuyền Emeraude thì không bao giờ tìm thấy được. Ngay sau thất bại trong trận chiến quyết định tại Điện Biên Phủ vào năm 1954, cuối cùng toàn bộ quân đội Pháp đã rời khỏi Việt Nam, công ty SACRIC cũng rút về nước ngay sau đó. Paul Roque qua đời vào năm 1966. Thời kỳ thuộc địa Pháp chấm dứt, và con tàu Emeraude cũng đã chìm vào đáy đại dương.

Thời kỳ phục hưng

Vào tháng 12 năm 2003, bản sao cùng tên của chiếc Emeraude huyền thoại đã được tái dựng theo tiêu chuẩn quốc tế, và căng buồm đi vào hoạt động tại cảng Hải Phòng. Khác với con thuyền Emeraude gốc, từng được luân phiên sử dụng như tàu vận chuyển hàng và du thuyền ngoạn cảnh, bản sao của nó chỉ dùng riêng cho mục đích du lịch giải trí. Khu vực gắn bánh xe chèo ở phía sau con thuyền được mô phỏng theo thiết kế bản gốc, nhưng không đóng vài trò làm động cơ chính, mà dành làm khu vực tắm nắng – bơi lội cho hành khách.

Từ khi được đưa vào vận hành đến nay, Emeraude được tập trung khai thác cho mục đích du ngoạn khắp khu vực vịnh, là phương tiện ngoạn cảnh theo phong cách cổ điển, là trải nghiệm du lich trên biển đặc biệt khó quên.